Trong các tình huống khẩn cấp như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, tai nạn giao thông hay ngừng tim, mỗi phút chậm trễ đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cứu sống người bệnh. Tuy nhiên, không ít trường hợp xe cứu thương đến chậm không phải vì khoảng cách xa mà do người gọi cung cấp sai địa chỉ, mô tả chưa đầy đủ tình trạng bệnh nhân hoặc cúp máy trước khi nhân viên điều phối khai thác đủ thông tin.

Vì vậy, bên cạnh việc gọi đúng số 115, người gọi cần biết cách cung cấp thông tin ngắn gọn, chính xác và thực hiện đúng các hướng dẫn của nhân viên y tế trong thời gian chờ xe cứu thương đến hiện trường.

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình gọi cấp cứu 115 đúng cách, những thông tin cần chuẩn bị, các lỗi thường gặp và những lưu ý quan trọng giúp rút ngắn thời gian tiếp cận người bệnh.

Khi nào cần gọi cấp cứu 115?

Không phải mọi trường hợp sức khỏe đều cần sử dụng xe cứu thương. Tuy nhiên, nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm dưới đây, cần gọi 115 ngay để được hỗ trợ.

Các trường hợp cần gọi cấp cứu khẩn cấp

• Đột ngột đau tức ngực, đặc biệt vùng ngực trái.
• Khó thở, tím tái hoặc ngừng thở.
• Mất ý thức, hôn mê hoặc không đáp ứng khi gọi.
• Co giật kéo dài.
• Nghi ngờ đột quỵ với các dấu hiệu méo miệng, yếu tay chân, nói khó.
• Tai nạn giao thông có chấn thương vùng đầu, ngực, bụng hoặc chảy máu nhiều.
• Điện giật, đuối nước, bỏng nặng.
• Ngã từ trên cao hoặc đa chấn thương.
• Phụ nữ mang thai có dấu hiệu chuyển dạ bất thường hoặc chảy máu nhiều.
• Ngộ độc thực phẩm hoặc hóa chất với biểu hiện nôn nhiều, khó thở hoặc rối loạn ý thức.

Những trường hợp này cần được nhân viên y tế đánh giá và hỗ trợ ngay trong quá trình vận chuyển, thay vì tự đưa đến bệnh viện bằng phương tiện cá nhân.

Chuẩn bị những thông tin gì trước khi gọi 115?

Sau khi kết nối với tổng đài cấp cứu, điều quan trọng nhất là cung cấp đầy đủ và chính xác các thông tin cần thiết. Đây là cơ sở để nhân viên điều phối đánh giá mức độ khẩn cấp, lựa chọn phương tiện phù hợp và hướng dẫn sơ cứu từ xa nếu cần.

Địa điểm chính xác

Hãy thông báo rõ:

• Số nhà, tên đường.
• Phường, xã, quận, huyện.
• Tỉnh, thành phố.
• Các mốc dễ nhận biết như trường học, bệnh viện, cây xăng hoặc ngã tư gần nhất.

Nếu sử dụng điện thoại thông minh, có thể chia sẻ vị trí trực tiếp hoặc gửi tọa độ khi được yêu cầu.

Số lượng nạn nhân

Cho biết hiện trường có bao nhiêu người cần được cấp cứu.

Thông tin này giúp trung tâm điều phối cân nhắc số lượng xe cứu thương hoặc nhân viên y tế cần huy động.

Tình trạng của người bệnh

Hãy mô tả ngắn gọn và đúng thực tế, ví dụ:

• Nam, khoảng 60 tuổi.
• Còn tỉnh hay bất tỉnh.
• Có còn thở hay không.
• Có chảy máu nhiều không.
• Có bị mắc kẹt trong xe hay không.
• Có nghi ngờ gãy xương hoặc chấn thương đầu không.

Không cần đưa ra chẩn đoán bệnh nếu không có chuyên môn, chỉ cần mô tả những gì quan sát được.

Số điện thoại liên hệ

Đảm bảo số điện thoại của bạn luôn trong trạng thái liên lạc.

Trong nhiều trường hợp, nhân viên điều phối sẽ gọi lại để xác minh vị trí hoặc hướng dẫn sơ cứu trong lúc xe cứu thương đang di chuyển.

Cách trao đổi với tổng đài 115 hiệu quả

Sau khi kết nối với tổng đài, hãy giữ bình tĩnh và trả lời đúng trọng tâm các câu hỏi.

Một cuộc gọi hiệu quả thường bao gồm:

“Tôi đang ở trước cổng Khu công nghiệp ABC, đường Nguyễn Văn Linh, quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh. Có một nam khoảng 45 tuổi bị tai nạn giao thông, hiện bất tỉnh, còn thở nhưng chảy máu nhiều ở chân. Hiện chỉ có một nạn nhân. Số điện thoại của tôi là…”

Cách trình bày này giúp nhân viên điều phối nhanh chóng đánh giá tình huống và điều xe cứu thương phù hợp.

Trong quá trình trao đổi:

• Giữ điện thoại thông suốt.
• Không cúp máy trước khi tổng đài kết thúc cuộc gọi.
• Lắng nghe và thực hiện đúng hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Trả lời trung thực, không phóng đại hoặc giảm nhẹ tình trạng người bệnh.

Theo khuyến nghị của nhiều trung tâm cấp cứu, việc cung cấp thông tin chính xác có thể giúp rút ngắn thời gian điều phối và nâng cao hiệu quả cấp cứu.

Những việc cần làm ngay sau khi gọi 115

Sau khi đã hoàn tất cuộc gọi, không nên chỉ đứng chờ xe cứu thương mà cần tiếp tục theo dõi và hỗ trợ người bệnh trong khả năng của mình.

Trong thời gian chờ:

• Theo dõi ý thức và nhịp thở của người bệnh.
• Thực hiện sơ cứu nếu đã được đào tạo.
• Cầm máu bằng gạc hoặc khăn sạch nếu có chảy máu nhiều.
• Giữ ấm cho người bệnh.
• Không cho ăn hoặc uống nếu chưa có chỉ định của nhân viên y tế.
• Cử một người đứng tại vị trí dễ quan sát để hướng dẫn xe cứu thương vào hiện trường nếu địa điểm khó tìm.

Trong thời gian chờ xe cứu thương đến cần làm gì?

Sau khi gọi 115, nhiều người cho rằng chỉ cần chờ xe cứu thương đến hiện trường. Tuy nhiên, khoảng thời gian này rất quan trọng vì tình trạng người bệnh có thể thay đổi nhanh chóng. Việc theo dõi liên tục và thực hiện đúng các hướng dẫn của nhân viên y tế sẽ góp phần nâng cao hiệu quả cấp cứu.

Theo dõi tình trạng người bệnh

Trong lúc chờ xe cứu thương, hãy thường xuyên quan sát:

• Người bệnh còn tỉnh hay không.
• Có còn thở bình thường hay không.
• Có xuất hiện co giật hoặc nôn ói không.
• Có chảy máu nhiều hơn không.
• Tình trạng đau hoặc khó thở có diễn biến nặng hơn không.

Nếu tình trạng thay đổi đáng kể, hãy gọi lại tổng đài 115 để cập nhật thông tin. Điều này giúp nhân viên điều phối chuẩn bị phương án cấp cứu phù hợp trước khi xe đến hiện trường.

Thực hiện sơ cứu nếu đã được đào tạo

Trong một số trường hợp, nhân viên tổng đài sẽ hướng dẫn sơ cứu từ xa.

Nếu đã được đào tạo kỹ năng sơ cứu, bạn có thể thực hiện:

• Ép trực tiếp lên vết thương để cầm máu.
• Giữ đường thở thông thoáng.
• Hồi sinh tim phổi (CPR) khi được hướng dẫn hoặc đã được tập huấn.
• Đặt người bệnh ở tư thế an toàn nếu bất tỉnh nhưng vẫn còn thở.

Nếu chưa có kiến thức sơ cứu, không nên tự ý thực hiện các kỹ thuật phức tạp vì có thể gây thêm tổn thương cho người bệnh.

Không tự ý cho người bệnh ăn hoặc uống

Đây là sai lầm khá phổ biến.

Đối với người bị tai nạn hoặc có dấu hiệu đột quỵ, nhồi máu cơ tim, chấn thương vùng đầu hoặc cần phẫu thuật cấp cứu, việc cho ăn hoặc uống có thể làm tăng nguy cơ sặc, gây khó khăn cho quá trình điều trị.

Chỉ cho người bệnh sử dụng thức ăn, nước uống hoặc thuốc khi có chỉ định của nhân viên y tế.

Chuẩn bị điều kiện để xe cứu thương tiếp cận nhanh nhất

Nếu địa điểm xảy ra sự cố nằm trong ngõ nhỏ, khu dân cư hoặc khu công nghiệp rộng, nên cử một người đứng ở vị trí dễ quan sát để hướng dẫn xe cứu thương.

Ngoài ra cần:

• Mở cổng nếu hiện trường nằm trong nhà hoặc doanh nghiệp.
• Dọn lối đi nếu có vật cản.
• Chuẩn bị thang máy nếu ở chung cư hoặc tòa nhà cao tầng.
• Thông báo cho bảo vệ nếu xe cần vào khu vực kiểm soát.

Những việc tưởng chừng đơn giản này có thể giúp rút ngắn thêm vài phút tiếp cận hiện trường.

Những sai lầm thường gặp khi gọi cấp cứu 115

Bên cạnh việc biết cách gọi đúng, người dân cũng cần tránh những lỗi phổ biến dưới đây vì có thể làm chậm quá trình cấp cứu.

Mô tả sai địa điểm

Đây là nguyên nhân khiến xe cứu thương mất nhiều thời gian tìm kiếm hiện trường.

Hãy mô tả cụ thể:

“Số 125 đường Nguyễn Trãi, phường…, trước cổng Trường Tiểu học…, cách ngã tư khoảng 50 mét.”

Nếu có thể, hãy chia sẻ vị trí trực tiếp qua điện thoại thông minh.

Cúp máy quá sớm

Một số người sau khi đọc địa chỉ đã vội vàng kết thúc cuộc gọi.

Trong khi đó, nhân viên điều phối còn cần khai thác thêm:

• Số lượng người bị nạn.
• Tình trạng hô hấp.
• Ý thức.
• Nguy cơ tại hiện trường.

Vì vậy, chỉ kết thúc cuộc gọi khi nhân viên tổng đài xác nhận đã nhận đủ thông tin.

Không nghe điện thoại khi tổng đài gọi lại

Trong quá trình điều phối, tổng đài có thể gọi lại để:

• Xác minh địa chỉ.
• Hướng dẫn sơ cứu.
• Cập nhật tình trạng người bệnh.

Nếu không liên lạc được, việc điều phối có thể gặp khó khăn.

Không có người đón xe cứu thương

Đối với những địa điểm khó tìm như:

• Chung cư.
• Khu công nghiệp.
• Ngõ nhỏ.
• Khu dân cư mới.

Việc có người đứng chờ và hướng dẫn xe cứu thương sẽ giúp tiết kiệm đáng kể thời gian tiếp cận.

Không theo dõi tình trạng người bệnh

Sau khi gọi 115, nhiều người chỉ đứng chờ mà không tiếp tục quan sát.

Nếu người bệnh:

• Ngừng thở.
• Co giật.
• Chảy máu nhiều hơn.
• Mất ý thức.

Hãy báo lại ngay cho tổng đài để được hướng dẫn xử trí phù hợp.

Tụ tập quá đông quanh nạn nhân

Việc tập trung đông người không giúp ích cho quá trình cấp cứu mà còn:

• Gây cản trở nhân viên y tế.
• Làm người bệnh khó hô hấp.
• Cản trở xe cứu thương tiếp cận.

Hãy giữ khoảng cách hợp lý và chỉ những người trực tiếp hỗ trợ mới nên ở gần người bệnh.

Checklist ghi nhớ khi gọi cấp cứu 115

 5 việc cần làm

✔ Giữ bình tĩnh và gọi 115 ngay khi phát hiện tình huống khẩn cấp.

✔ Cung cấp địa điểm chính xác và số điện thoại liên hệ.

✔ Mô tả trung thực tình trạng người bệnh.

✔ Thực hiện sơ cứu trong khả năng và theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

✔ Cử người đón xe cứu thương nếu địa điểm khó tìm.

 5 điều cần tránh

✘ Không mô tả sai hoặc thiếu địa chỉ.

✘ Không cúp máy khi tổng đài chưa kết thúc cuộc gọi.

✘ Không tự ý cho người bệnh ăn, uống hoặc dùng thuốc.

✘ Không tự ý di chuyển người bệnh nếu nghi ngờ chấn thương cột sống.

✘ Không tụ tập đông người hoặc cản trở xe cứu thương.

Những câu hỏi thường gặp khi gọi cấp cứu 115

Gọi 115 có mất phí không?

Chi phí khi gọi cấp cứu và vận chuyển bệnh nhân sẽ phụ thuộc vào quy định của từng địa phương và đơn vị cung cấp dịch vụ cấp cứu. Khi liên hệ tổng đài, bạn có thể hỏi thêm về các khoản chi phí nếu cần. Điều quan trọng nhất trong tình huống khẩn cấp vẫn là gọi cấp cứu càng sớm càng tốt để không bỏ lỡ “thời gian vàng”.

Có thể gọi 115 giúp người khác không?

Có. Bất kỳ ai phát hiện người gặp tình trạng nguy hiểm đến tính mạng đều có thể gọi 115 để yêu cầu hỗ trợ. Người gọi chỉ cần cung cấp chính xác địa điểm và mô tả trung thực tình trạng người bệnh.

Nếu không biết chính xác địa chỉ thì phải làm sao?

Hãy cung cấp các thông tin dễ nhận biết nhất như:

• Tên đường hoặc ngã tư gần nhất.
• Tên cửa hàng, trường học, bệnh viện hoặc tòa nhà gần hiện trường.
• Mốc kilomet trên quốc lộ.
• Chia sẻ vị trí GPS nếu sử dụng điện thoại thông minh.

Thông tin càng chính xác, xe cứu thương càng tiếp cận hiện trường nhanh hơn.

Kết luận

Trong các tình huống cấp cứu, thời gian và thông tin chính xác là hai yếu tố quyết định hiệu quả cứu chữa. Việc gọi đúng số 115, cung cấp đầy đủ địa điểm, mô tả chính xác tình trạng người bệnh và thực hiện đúng hướng dẫn của nhân viên y tế sẽ giúp rút ngắn thời gian tiếp cận, nâng cao cơ hội cứu sống và giảm thiểu các biến chứng.

Bên cạnh việc trang bị kiến thức sơ cứu cơ bản, mỗi người cũng nên chủ động tìm hiểu quy trình gọi cấp cứu để có thể bình tĩnh xử lý khi không may gặp phải các tình huống khẩn cấp trong cuộc sống.

Liên hệ An Phú Thành để được tư vấn giải pháp xe cứu thương

Một hệ thống cấp cứu hiệu quả không chỉ cần đội ngũ y tế chuyên môn mà còn cần những xe cứu thương đạt chuẩn, được trang bị đầy đủ thiết bị và sẵn sàng hoạt động trong mọi tình huống.

Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu An Phú Thành (APT) chuyên cung cấp các dòng xe cứu thương nhập khẩu như Toyota Hiace 2.7L, Toyota Hiace 3.5L, Toyota Fortuner Ambulance và Ford Transit Ambulance, đáp ứng nhu cầu của bệnh viện, phòng khám, doanh nghiệp và các tổ chức y tế trên toàn quốc.

Khi lựa chọn An Phú Thành, khách hàng sẽ được:

• Tư vấn lựa chọn dòng xe và cấu hình phù hợp với nhu cầu thực tế.
• Thiết kế, lắp đặt trang thiết bị y tế theo yêu cầu.
• Nhận catalogue và báo giá chi tiết.
• Hưởng chính sách bảo hành trên toàn quốc.
• Đồng hành cùng dịch vụ hậu mãi sau mua, hỗ trợ kỹ thuật và bảo dưỡng trong suốt quá trình sử dụng.

???? Liên hệ An Phú Thành ngay hôm nay để được đội ngũ chuyên gia tư vấn giải pháp xe cứu thương phù hợp với đơn vị của bạn.

Hotline: 0976555631

Tài liệu tham khảo

Để đảm bảo tính chính xác và cập nhật, bài viết được tổng hợp từ các nguồn chính thống sau:

1. Bộ Y tế – Hướng dẫn sơ cứu ban đầu và cấp cứu ngoại viện: https://moh.gov.vn
2. Trung tâm Cấp cứu 115 TP. Hồ Chí Minh – Thông tin về quy trình tiếp nhận và điều phối cấp cứu: https://capcuu115.vn
3. Hội Chữ thập đỏ Việt Nam – Tài liệu hướng dẫn sơ cấp cứu cộng đồng: https://redcross.org.vn
4. Thông tư 49/2016/TT-BYT của Bộ Y tế quy định về tổ chức và hoạt động cấp cứu tai nạn giao thông trên đường bộ cao tốc.
5. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan đến trách nhiệm của người tham gia giao thông khi xảy ra tai nạn.
6. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) – Hướng dẫn hồi sức tim phổi (CPR) và cấp cứu tim mạch khẩn cấp: https://cpr.heart.org