Gặp tai nạn giao thông trên đường cần làm gì? Hướng dẫn xử lý đúng cách để bảo vệ tính mạng nạn nhân
Theo thống kê của cơ quan chức năng, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hàng chục nghìn vụ tai nạn giao thông với nhiều trường hợp thương vong nghiêm trọng. Trong không ít tình huống, những người có mặt tại hiện trường là những người đầu tiên có thể hỗ trợ nạn nhân trước khi lực lượng y tế đến nơi. Tuy nhiên, nếu xử lý không đúng cách, việc cứu giúp có thể vô tình làm tình trạng chấn thương trở nên nghiêm trọng hơn.
Chính vì vậy, trang bị kiến thức xử lý ban đầu khi gặp tai nạn giao thông là kỹ năng cần thiết đối với mỗi người tham gia giao thông. Chỉ cần bình tĩnh, thực hiện đúng quy trình và gọi cấp cứu kịp thời cũng có thể góp phần nâng cao cơ hội cứu sống nạn nhân, đồng thời hạn chế các biến chứng nguy hiểm.
Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn các bước xử lý đúng khi gặp tai nạn giao thông theo khuyến nghị của các cơ quan y tế và lực lượng chức năng.
Đảm bảo an toàn cho bản thân và hiện trường
Việc đầu tiên cần làm khi phát hiện một vụ tai nạn giao thông không phải là lao ngay đến nạn nhân mà là đánh giá mức độ an toàn của hiện trường.
Hãy quan sát xem khu vực xảy ra tai nạn có còn tiềm ẩn nguy cơ như:
- Xe vẫn đang lưu thông với tốc độ cao.
- Rò rỉ xăng, dầu hoặc nguy cơ cháy nổ.
- Dây điện bị đứt.
- Xe có nguy cơ lật hoặc tiếp tục va chạm.
- Địa hình nguy hiểm như cầu, vực hoặc đường đèo.
Nếu hiện trường chưa an toàn, người hỗ trợ cũng có thể trở thành nạn nhân.
Trong trường hợp có điều kiện, nên bật đèn cảnh báo nguy hiểm trên xe, đặt tam giác phản quang hoặc các vật cảnh báo ở khoảng cách phù hợp để các phương tiện phía sau giảm tốc độ và tránh xảy ra va chạm liên hoàn.
Đánh giá nhanh hiện trường và số lượng nạn nhân
Sau khi đảm bảo an toàn, hãy nhanh chóng quan sát tổng thể để xác định:
- Có bao nhiêu nạn nhân.
- Có người mắc kẹt trong xe hay không.
- Có người bất tỉnh hoặc mất nhiều máu không.
- Có trẻ em, người già hoặc phụ nữ mang thai trong vụ tai nạn không.
- Có nguy cơ cháy nổ hoặc va chạm tiếp theo không.
Việc đánh giá ban đầu giúp bạn cung cấp thông tin chính xác cho lực lượng cấp cứu, đồng thời xác định mức độ ưu tiên trong quá trình hỗ trợ.
Gọi cấp cứu 115 và cơ quan chức năng càng sớm càng tốt
Sau khi xác định tình hình, hãy gọi ngay Trung tâm Cấp cứu 115 hoặc lực lượng công an địa phương.
Nhiều người có thói quen chờ xem tình trạng nạn nhân rồi mới gọi cấp cứu. Đây là sai lầm vì việc huy động xe cứu thương và nhân viên y tế cần có thời gian chuẩn bị và di chuyển.
Khi gọi cấp cứu, hãy bình tĩnh cung cấp đầy đủ các thông tin sau:
- Địa điểm chính xác của vụ tai nạn (tên đường, số nhà, cột mốc hoặc vị trí trên bản đồ).
- Số lượng nạn nhân.
- Tình trạng ban đầu của từng nạn nhân (tỉnh táo, bất tỉnh, chảy máu nhiều, khó thở, mắc kẹt…).
- Loại phương tiện liên quan (ô tô, xe máy, xe tải…).
- Những nguy cơ tại hiện trường như cháy nổ hoặc rò rỉ nhiên liệu.
Thông tin càng đầy đủ, lực lượng cấp cứu càng có điều kiện chuẩn bị đúng nhân lực, phương tiện và trang thiết bị cần thiết trước khi đến hiện trường.
Khi nào cần gọi xe cứu thương ngay?
Không phải mọi vụ va chạm giao thông đều cần sử dụng xe cứu thương. Tuy nhiên, trong các trường hợp dưới đây, việc gọi cấp cứu cần được thực hiện ngay lập tức:
- Nạn nhân bất tỉnh hoặc mất ý thức.
- Nạn nhân khó thở, ngừng thở hoặc ngừng tim.
- Chảy máu nhiều, khó cầm máu.
- Nghi ngờ chấn thương vùng đầu, cổ hoặc cột sống.
- Gãy xương hở hoặc biến dạng rõ rệt.
- Đau ngực dữ dội hoặc có dấu hiệu đột quỵ.
- Nạn nhân bị mắc kẹt trong phương tiện.
- Có nhiều nạn nhân trong cùng một vụ tai nạn.
Trong những tình huống này, việc tự đưa nạn nhân đến bệnh viện bằng phương tiện cá nhân có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nếu không có thiết bị hỗ trợ và nhân viên y tế đi kèm.
Kiểm tra nhanh tình trạng nạn nhân
Trong thời gian chờ lực lượng cấp cứu đến nơi, hãy tiếp cận nạn nhân một cách nhẹ nhàng và đánh giá nhanh các dấu hiệu sinh tồn.
Bạn có thể kiểm tra theo nguyên tắc:
Kiểm tra ý thức
Nhẹ nhàng gọi hoặc hỏi nạn nhân để xác định họ còn tỉnh táo hay không.
Nếu nạn nhân không phản ứng, cần nhanh chóng kiểm tra hô hấp.
Kiểm tra hô hấp
Quan sát lồng ngực có di động hay không, đồng thời lắng nghe hơi thở hoặc cảm nhận hơi thở trong khoảng 10 giây.
Nếu nạn nhân không còn thở hoặc thở bất thường, cần thông báo ngay với tổng đài cấp cứu và chỉ thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) khi đã được đào tạo.
Kiểm tra chảy máu
Nếu phát hiện nạn nhân bị chảy máu nhiều, có thể sử dụng gạc sạch hoặc khăn sạch để ép trực tiếp lên vết thương nhằm hạn chế mất máu trong lúc chờ nhân viên y tế.
Không nên dùng các vật liệu bẩn hoặc tự ý rắc thuốc, lá cây hay các chất khác lên vết thương.
Thực hiện sơ cứu ban đầu đúng cách
Nếu đã được đào tạo sơ cứu, bạn có thể hỗ trợ nạn nhân bằng những biện pháp cơ bản như:
- Ép trực tiếp lên vết thương để cầm máu.
- Giữ đường thở thông thoáng nếu nạn nhân còn thở.
- Theo dõi ý thức và nhịp thở liên tục.
- Giữ ấm cơ thể cho nạn nhân bằng áo khoác hoặc chăn mỏng nếu điều kiện cho phép.
Trong quá trình hỗ trợ, hãy luôn trấn an nạn nhân và hạn chế để họ tự di chuyển nếu nghi ngờ có chấn thương.
Không tự ý di chuyển nạn nhân nếu chưa đánh giá đúng tình trạng
Một trong những sai lầm phổ biến nhất khi hỗ trợ người bị tai nạn giao thông là vội vàng bế hoặc kéo nạn nhân ra khỏi hiện trường. Hành động này xuất phát từ mong muốn giúp đỡ, nhưng nếu thực hiện không đúng cách có thể khiến các chấn thương trở nên nghiêm trọng hơn.
Đặc biệt, với những trường hợp nghi ngờ chấn thương cột sống, cổ hoặc sọ não, việc di chuyển sai tư thế có thể gây tổn thương tủy sống, dẫn đến liệt vĩnh viễn hoặc đe dọa tính mạng.
Chỉ nên di chuyển nạn nhân khi hiện trường xuất hiện các nguy cơ trực tiếp như:
- Xe có dấu hiệu bốc cháy hoặc có nguy cơ cháy nổ.
- Xe có nguy cơ rơi xuống vực hoặc xuống sông.
- Có nguy cơ xảy ra va chạm tiếp theo và không thể thiết lập vùng an toàn.
- Hiện trường có các yếu tố nguy hiểm khác đe dọa tính mạng ngay lập tức.
Nếu bắt buộc phải di chuyển, cần hạn chế tối đa việc xoay vặn vùng đầu, cổ và cột sống, đồng thời thực hiện nhẹ nhàng với sự hỗ trợ của nhiều người nếu có thể.
Phối hợp với lực lượng cấp cứu và cơ quan chức năng
Khi xe cứu thương và lực lượng chức năng đến hiện trường, người hỗ trợ nên nhanh chóng bàn giao thông tin đã quan sát được.
Những thông tin hữu ích gồm:
- Thời điểm xảy ra tai nạn.
- Số lượng nạn nhân.
- Tình trạng ban đầu của từng người.
- Các biện pháp sơ cứu đã thực hiện.
- Những thay đổi bất thường trong quá trình chờ cấp cứu.
Việc cung cấp thông tin đầy đủ sẽ giúp nhân viên y tế đánh giá nhanh tình trạng bệnh nhân và đưa ra phương án xử trí phù hợp.
Nếu không còn nhiệm vụ hỗ trợ, hãy chủ động tạo khoảng trống để lực lượng cấp cứu làm việc thuận lợi, tránh tụ tập đông người gây cản trở quá trình cứu hộ.
Tạo điều kiện để xe cứu thương tiếp cận hiện trường
Thời gian luôn là yếu tố quan trọng trong cấp cứu. Chỉ chậm vài phút cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng điều trị của người bệnh.
Khi nghe thấy tín hiệu còi và đèn ưu tiên của xe cứu thương, người tham gia giao thông cần chủ động giảm tốc độ, quan sát an toàn và nhường đường theo đúng quy định.
Đối với những người có mặt tại hiện trường, cần:
- Giữ lối đi thông thoáng.
- Không đỗ xe chắn đường.
- Không tụ tập quanh xe cứu thương.
- Hỗ trợ hướng dẫn đường nếu cần thiết.
Những hành động nhỏ này có thể giúp đội ngũ y tế tiếp cận nạn nhân nhanh hơn và tận dụng tối đa “thời gian vàng” trong cấp cứu.
5 việc cần làm khi gặp tai nạn giao thông
Để dễ ghi nhớ, bạn có thể áp dụng nguyên tắc sau:
✅ 1. Giữ bình tĩnh và đảm bảo an toàn cho bản thân trước khi hỗ trợ.
✅ 2. Đánh giá nhanh hiện trường và tình trạng nạn nhân.
✅ 3. Gọi cấp cứu 115 và thông báo chính xác địa điểm xảy ra tai nạn.
✅ 4. Thực hiện sơ cứu cơ bản nếu đã được đào tạo và trong khả năng của mình.
✅ 5. Phối hợp với lực lượng y tế và cơ quan chức năng khi họ có mặt tại hiện trường.
5 điều tuyệt đối không nên làm
Bên cạnh những việc cần thực hiện, người hỗ trợ cũng cần tránh các hành động có thể gây nguy hiểm cho nạn nhân hoặc cản trở công tác cứu hộ.
❌ Không tự ý di chuyển nạn nhân khi nghi ngờ có chấn thương cột sống hoặc đa chấn thương.
❌ Không cho nạn nhân ăn, uống hoặc sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.
❌ Không tụ tập đông người, gây cản trở xe cứu thương và lực lượng chức năng.
❌ Không quay phim, chụp ảnh hoặc phát trực tiếp hiện trường làm ảnh hưởng đến quyền riêng tư của nạn nhân.
❌ Không thực hiện các kỹ thuật sơ cứu nếu chưa được đào tạo hoặc không nắm rõ cách thực hiện.
Những câu hỏi thường gặp
Có nên đưa nạn nhân đến bệnh viện bằng xe cá nhân không?
Nếu nạn nhân tỉnh táo, chỉ bị xây xát nhẹ và không có dấu hiệu chấn thương nghiêm trọng, có thể cân nhắc đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Tuy nhiên, với các trường hợp bất tỉnh, khó thở, chảy máu nhiều hoặc nghi ngờ chấn thương cột sống, nên gọi xe cứu thương để được hỗ trợ đúng chuyên môn.
Nếu không biết sơ cứu thì nên làm gì?
Điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, gọi cấp cứu sớm, bảo vệ hiện trường và theo dõi tình trạng nạn nhân. Không nên tự ý thực hiện các kỹ thuật sơ cứu phức tạp nếu chưa được đào tạo.
Có nên tháo mũ bảo hiểm của người bị tai nạn?
Không nên tự ý tháo mũ bảo hiểm nếu nghi ngờ nạn nhân bị chấn thương vùng đầu hoặc cổ, trừ khi cần mở đường thở hoặc có nguy cơ đe dọa tính mạng và người hỗ trợ đã được hướng dẫn kỹ thuật phù hợp.
Vì sao việc gọi xe cứu thương đúng thời điểm lại quan trọng?
Xe cứu thương không chỉ là phương tiện vận chuyển bệnh nhân mà còn là nơi thực hiện các biện pháp cấp cứu ban đầu trong quá trình di chuyển. Đội ngũ nhân viên y tế cùng các thiết bị như hệ thống oxy, monitor theo dõi bệnh nhân, máy hút dịch và các phương tiện hỗ trợ cấp cứu giúp duy trì tình trạng ổn định cho người bệnh trước khi đến bệnh viện.
Đối với các trường hợp đột quỵ, ngừng tim, đa chấn thương hoặc mất máu nhiều, việc được tiếp cận xe cứu thương trong “thời gian vàng” có ý nghĩa rất lớn đối với kết quả điều trị.
Kết luận
Tai nạn giao thông là tình huống khẩn cấp có thể xảy ra với bất kỳ ai và ở bất kỳ đâu. Trong những phút đầu sau tai nạn, sự bình tĩnh và cách xử lý đúng của người có mặt tại hiện trường có thể tạo nên sự khác biệt rất lớn đối với cơ hội sống và khả năng phục hồi của nạn nhân.
Hãy luôn ghi nhớ nguyên tắc đảm bảo an toàn – gọi cấp cứu – sơ cứu đúng cách – phối hợp với lực lượng chức năng. Đồng thời, trang bị cho bản thân những kiến thức sơ cứu cơ bản sẽ giúp bạn chủ động hơn khi không may gặp phải các tình huống khẩn cấp trong cuộc sống.
Liên hệ An Phú Thành để được tư vấn giải pháp xe cứu thương
Một chiếc xe cứu thương đạt chuẩn không chỉ giúp vận chuyển bệnh nhân an toàn mà còn hỗ trợ đội ngũ y tế thực hiện các biện pháp cấp cứu ngay trên đường đến bệnh viện.
Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu An Phú Thành (APT) cung cấp các dòng xe cứu thương nhập khẩu như Toyota Hiace 2.7L, Toyota Hiace 3.5L, Toyota Fortuner Ambulance và Ford Transit Ambulance, đáp ứng nhu cầu của bệnh viện, phòng khám, doanh nghiệp và các tổ chức y tế trên toàn quốc.
Khi lựa chọn An Phú Thành, khách hàng sẽ được:
- Tư vấn lựa chọn dòng xe phù hợp với nhu cầu thực tế.
- Thiết kế cấu hình trang thiết bị y tế theo yêu cầu.
- Nhận báo giá minh bạch và catalogue chi tiết.
- Hưởng chính sách bảo hành trên toàn quốc.
- Đồng hành cùng dịch vụ hậu mãi sau mua, hỗ trợ kỹ thuật và bảo dưỡng trong suốt quá trình sử dụng.
Liên hệ với An Phú Thành ngay hôm nay để được đội ngũ chuyên gia tư vấn giải pháp xe cứu thương phù hợp với đơn vị của bạn.
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế – Kỹ năng sơ cứu nạn nhân tai nạn giao thông ngay tại hiện trường.
- Bộ Y tế – Thông tư 49/2016/TT-BYT quy định về tổ chức và hoạt động cấp cứu tai nạn giao thông trên đường bộ cao tốc.
- Bộ Y tế – Thông tư 17/2014/TT-BYT về hoạt động và huấn luyện sơ cấp cứu chữ thập đỏ.
- Luật Giao thông đường bộ (quy định trách nhiệm của cá nhân, cơ quan, tổ chức khi xảy ra tai nạn giao thông).
- Bộ Công an – Thông tư 72/2024/TT-BCA về quy trình điều tra, giải quyết tai nạn giao thông đường bộ.