Khi tham gia giao thông, còi xe cứu thương và đèn phát tín hiệu ưu tiên giúp người đi đường nhanh chóng nhận biết phương tiện đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu để chủ động nhường đường. Tuy nhiên, không phải trong mọi trường hợp xe cứu thương đều được sử dụng còi, đèn ưu tiên và hưởng các quyền ưu tiên đặc biệt.

Vậy còi xe cứu thương, đèn xe cứu thương được sử dụng khi nào? Xe đang làm nhiệm vụ có những quyền ưu tiên gì và tài xế cần tuân thủ những quy định nào?

Còi xe cứu thương và các tín hiệu ưu tiên gồm những gì?

Theo Nghị định 151/2024/NĐ-CP, thiết bị phát tín hiệu của xe ưu tiên gồm đèn phát tín hiệu ưu tiên, còi phát tín hiệu ưu tiên và cờ hiệu ưu tiên. Đối với ô tô, đèn ưu tiên được lắp trên nóc xe, còn còi có thể được lắp trong xe hoặc trên nóc xe.

Đối với xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu, tín hiệu nhận biết quan trọng gồm:

Đèn xe cứu thương: Xe cứu thương đang làm nhiệm vụ cấp cứu sử dụng đèn nhấp nháy màu đỏ theo quy định tại Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Còi xe cứu thương: Là còi phát tín hiệu ưu tiên có yêu cầu kỹ thuật riêng, giúp cảnh báo người và phương tiện phía trước nhận biết xe ưu tiên đang di chuyển.

Các thiết bị phát tín hiệu phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo quy định, bảo đảm tín hiệu có khả năng nhận biết khi phương tiện tham gia giao thông.

Khi nào xe cứu thương được sử dụng còi, đèn ưu tiên?

Điểm quan trọng cần phân biệt là xe cứu thương không mặc nhiên được hưởng quyền ưu tiên chỉ vì mang hình thức của một xe cứu thương.

Theo Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đối tượng thuộc nhóm xe ưu tiên là xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu.

Do đó, còi xe cứu thương và tín hiệu ưu tiên chỉ được sử dụng đúng mục đích khi phương tiện đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu.

Ví dụ, xe đang tiếp cận hiện trường để cấp cứu người bệnh hoặc đang thực hiện nhiệm vụ vận chuyển cấp cứu có thể thuộc trường hợp được sử dụng tín hiệu ưu tiên theo quy định.

Ngược lại, khi phương tiện di chuyển trong trạng thái thông thường, không thực hiện nhiệm vụ cấp cứu, tài xế không nên bật còi và đèn ưu tiên như khi đang thực hiện nhiệm vụ khẩn cấp.

Làm thế nào nhận diện xe cứu thương đang làm nhiệm vụ?

Đối với người tham gia giao thông, việc nhận biết đúng phương tiện ưu tiên rất quan trọng để có phương án nhường đường an toàn.

Một trong những dấu hiệu quan trọng của xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu là đèn nhấp nháy màu đỏ kết hợp với còi phát tín hiệu ưu tiên.

Theo Nghị định 151/2024/NĐ-CP, đèn phát tín hiệu ưu tiên của ô tô được lắp trên nóc xe, còn còi phát tín hiệu ưu tiên được lắp trong xe hoặc trên nóc xe.

Như vậy, khi phát hiện xe cứu thương đang phát tín hiệu ưu tiên, người tham gia giao thông cần quan sát, giảm tốc độ và tạo điều kiện để phương tiện thực hiện nhiệm vụ di chuyển an toàn.

Xe cứu thương đang làm nhiệm vụ có quyền ưu tiên như thế nào?

Theo Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu thuộc nhóm xe ưu tiên và được xếp sau xe chữa cháy đang làm nhiệm vụ; xe quân sự, công an, kiểm sát làm nhiệm vụ khẩn cấp và đoàn xe có Cảnh sát giao thông dẫn đường trong thứ tự ưu tiên qua đường giao nhau.

Khi đang thực hiện nhiệm vụ và phát tín hiệu ưu tiên đúng quy định, xe cứu thương:

Được quyền đi trước xe khác khi qua đường giao nhau từ bất kỳ hướng nào tới.

Không bị hạn chế tốc độ.

Được phép đi không phụ thuộc vào tín hiệu đèn giao thông.

Được phép đi vào đường ngược chiều và các đường khác có thể đi được.

Riêng trên đường cao tốc, xe ưu tiên chỉ được đi ngược chiều trên làn dừng xe khẩn cấp. Đồng thời, xe vẫn phải tuân theo hiệu lệnh của người điều khiển giao thông và biển báo hiệu tạm thời.

Quyền ưu tiên nhằm giúp xe cứu thương rút ngắn thời gian tiếp cận người cần cấp cứu hoặc cơ sở y tế, nhưng không đồng nghĩa tài xế có thể bỏ qua mọi yêu cầu bảo đảm an toàn.

Những trường hợp không nên sử dụng còi xe cứu thương

Còi xe cứu thương và đèn ưu tiên không phải thiết bị để phương tiện dễ dàng vượt qua ùn tắc trong mọi tình huống.

Tài xế không nên sử dụng tín hiệu ưu tiên khi xe không thực hiện nhiệm vụ cấp cứu, chẳng hạn khi di chuyển phương tiện phục vụ công việc thông thường, đưa xe đi bảo dưỡng hoặc các hoạt động không thuộc nhiệm vụ cấp cứu.

Việc hạn chế sử dụng sai mục đích còn giúp duy trì giá trị cảnh báo của tín hiệu. Khi người tham gia giao thông nghe thấy còi và nhìn thấy đèn xe cứu thương đang phát tín hiệu ưu tiên, họ có thể nhanh chóng nhận biết đây là tình huống cần chủ động nhường đường.

Trách nhiệm của tài xế khi sử dụng còi và đèn xe cứu thương

Quyền ưu tiên càng lớn thì trách nhiệm của người điều khiển phương tiện càng quan trọng.

Tài xế cần sử dụng còi xe cứu thương, đèn ưu tiên đúng nhiệm vụ và đúng quy định; đồng thời chủ động quan sát tình hình giao thông trong suốt quá trình di chuyển.

Đặc biệt tại nút giao, khu vực đông dân cư, đoạn đường bị che khuất tầm nhìn hoặc nơi có mật độ phương tiện cao, tài xế cần đánh giá tình huống để hạn chế nguy cơ va chạm.

Ngay cả khi đang được hưởng quyền ưu tiên, xe cứu thương vẫn phải tuân theo hiệu lệnh của người điều khiển giao thông và biển báo hiệu tạm thời.

Việc sử dụng tín hiệu đúng mục đích vừa hỗ trợ quá trình cấp cứu, vừa góp phần bảo đảm an toàn cho bệnh nhân, nhân viên y tế và những người đang tham gia giao thông.

Người tham gia giao thông cần làm gì khi gặp xe cứu thương phát tín hiệu ưu tiên?

Khi có tín hiệu của xe được quyền ưu tiên, người và phương tiện tham gia giao thông cần nhanh chóng giảm tốc độ, tránh hoặc dừng lại sát lề đường bên phải để nhường đường, đồng thời không được thực hiện hành vi gây cản trở xe ưu tiên.

Điều quan trọng là nhường đường nhưng vẫn phải bảo đảm an toàn. Người lái không nên đánh lái hoặc phanh đột ngột khi chưa quan sát các phương tiện xung quanh.

Khi nghe thấy còi xe cứu thương, hãy quan sát gương, xác định hướng xe đang tới và chủ động tạo khoảng trống phù hợp để xe cứu thương vượt qua.

Căn cứ pháp luật về còi xe cứu thương và tín hiệu ưu tiên

Các quy định liên quan đến quyền ưu tiên, còi xe cứu thương, đèn xe cứu thương và việc sử dụng tín hiệu ưu tiên hiện nay chủ yếu được căn cứ vào:

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, đặc biệt Điều 27 quy định về xe ưu tiên, thứ tự ưu tiên, tín hiệu và quyền của phương tiện khi đang thực hiện nhiệm vụ.

Nghị định 151/2024/NĐ-CP ngày 15/11/2024 của Chính phủ, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, trong đó có nội dung về quản lý, lắp đặt và sử dụng thiết bị phát tín hiệu của xe ưu tiên. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/01/2025.

Việc tham khảo đúng các văn bản đang có hiệu lực đặc biệt quan trọng khi trang bị, vận hành và sử dụng hệ thống tín hiệu trên xe cứu thương.

Kết luận

Còi xe cứu thương và đèn phát tín hiệu ưu tiên đóng vai trò quan trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cấp cứu. Tuy nhiên, quyền ưu tiên gắn với trạng thái phương tiện đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu, không đơn thuần dựa vào việc đó là một chiếc xe cứu thương.

Sử dụng đèn xe cứu thương và còi ưu tiên đúng quy định giúp phương tiện được nhận diện nhanh hơn, hỗ trợ quá trình di chuyển trong tình huống cấp cứu và góp phần bảo đảm an toàn giao thông.

An Phú Thành cung cấp các giải pháp xe cứu thương với cấu hình và trang thiết bị được tư vấn theo nhu cầu sử dụng của bệnh viện, trung tâm y tế và các đơn vị chuyên môn.

Liên hệ An Phú Thành để được tư vấn giải pháp xe cứu thương và cấu hình trang thiết bị phù hợp với nhu cầu vận hành.