Khi nghe tiếng còi và nhìn thấy đèn tín hiệu của xe cứu thương trên đường, người tham gia giao thông thường chủ động nhường đường. Tuy nhiên, không phải trong mọi trường hợp xe cứu thương ưu tiên đều được áp dụng quyền đi trước. Theo quy định hiện hành, quyền này gắn với xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu và sử dụng tín hiệu ưu tiên theo quy định.
Hiểu đúng quyền ưu tiên xe cứu thương không chỉ giúp người điều khiển phương tiện chấp hành pháp luật mà còn góp phần tạo điều kiện để lực lượng cấp cứu tiếp cận và vận chuyển người bệnh kịp thời.
Xe cứu thương có thuộc nhóm xe ưu tiên không?
Có. Theo Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu thuộc nhóm xe ưu tiên.
Các nhóm xe ưu tiên được pháp luật quy định bao gồm xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ; xe của lực lượng quân sự, công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp; đoàn xe có xe Cảnh sát giao thông dẫn đường; xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu; xe hộ đê và một số phương tiện thực hiện nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, khắc phục thiên tai, dịch bệnh hoặc tình trạng khẩn cấp; cùng đoàn xe tang.
Điều này cũng có nghĩa rằng việc một phương tiện được thiết kế và đăng ký là xe cứu thương không đồng nghĩa với việc phương tiện đó được hưởng quyền ưu tiên trong mọi hành trình.
Khi nào xe cứu thương được hưởng quyền ưu tiên?
Điều kiện quan trọng để xe cứu thương ưu tiên được hưởng quyền đi trước là phương tiện đang đi làm nhiệm vụ cấp cứu.
Ví dụ, xe đang trên đường đến địa điểm tiếp nhận người cần cấp cứu hoặc đang thực hiện nhiệm vụ vận chuyển cấp cứu có thể thuộc trường hợp được hưởng quyền ưu tiên theo quy định.
Ngược lại, khi phương tiện không thực hiện nhiệm vụ cấp cứu, không thể mặc nhiên áp dụng quyền ưu tiên chỉ vì đó là xe cứu thương.
Xe cứu thương phải có tín hiệu ưu tiên theo quy định
Bên cạnh điều kiện đang làm nhiệm vụ cấp cứu, xe cứu thương thuộc trường hợp ưu tiên phải sử dụng tín hiệu ưu tiên theo quy định pháp luật.
Theo Nghị định 151/2024/NĐ-CP, tín hiệu của xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu bao gồm:
- Đèn nhấp nháy màu đỏ.
- Tín hiệu còi ưu tiên.
Các tín hiệu này giúp người tham gia giao thông nhận biết phương tiện đang thực hiện nhiệm vụ và chủ động tạo điều kiện nhường đường.
Tín hiệu nhận biết xe cứu thương ưu tiên
Đối với người tham gia giao thông, đèn và còi là những dấu hiệu quan trọng để nhận biết một xe cứu thương ưu tiên đang làm nhiệm vụ.
Theo quy định hiện hành, xe cứu thương làm nhiệm vụ cấp cứu sử dụng đèn nhấp nháy màu đỏ và còi ưu tiên.
Khi phát hiện tín hiệu của xe cứu thương đang đến gần, người điều khiển phương tiện cần quan sát hướng di chuyển, giảm tốc độ và chủ động tạo khoảng trống phù hợp để xe cứu thương có thể đi qua an toàn.
Việc nhường đường cũng cần được thực hiện có kiểm soát, tránh chuyển hướng hoặc phanh đột ngột gây nguy hiểm cho những phương tiện xung quanh.
Xe cứu thương đứng thứ mấy trong thứ tự xe ưu tiên?
Không phải tất cả các loại xe ưu tiên đều có thứ tự giống nhau khi cùng đến đường giao nhau.
Theo Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, thứ tự quyền đi trước tại đường giao nhau được xác định như sau:
Thứ nhất: Xe chữa cháy của lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; xe chữa cháy của lực lượng khác được huy động làm nhiệm vụ chữa cháy.
Thứ hai: Xe của lực lượng quân sự, công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp và đoàn xe có xe Cảnh sát giao thông dẫn đường.
Thứ ba: Xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu.
Thứ tư: Xe hộ đê; xe làm nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định.
Thứ năm: Đoàn xe tang.
Như vậy, xe cứu thương ưu tiên đứng thứ ba trong thứ tự ưu tiên khi qua đường giao nhau theo nhóm phương tiện được pháp luật quy định.
Xe cứu thương ưu tiên có những quyền gì khi làm nhiệm vụ?
Khi đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu và phát tín hiệu ưu tiên theo quy định, xe cứu thương được hưởng các quyền dành cho xe ưu tiên.
Theo Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ không bị hạn chế tốc độ; được phép đi không phụ thuộc vào tín hiệu đèn giao thông; đi vào đường ngược chiều và các đường khác có thể đi được.
Riêng khi đi trên đường cao tốc, xe ưu tiên phải tuân theo hiệu lệnh của người điều khiển giao thông, biển báo hiệu tạm thời và tổ chức giao thông tại vị trí thi công.
Dù được trao quyền ưu tiên, người điều khiển xe vẫn phải bảo đảm an toàn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Người tham gia giao thông cần làm gì khi gặp xe cứu thương ưu tiên?
Khi nhận biết có tín hiệu của xe cứu thương ưu tiên, người tham gia giao thông có trách nhiệm giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường.
Điều quan trọng là không được thực hiện các hành vi gây cản trở xe ưu tiên.
Trong thực tế, người điều khiển phương tiện nên quan sát kỹ trước khi chuyển làn hoặc dừng xe. Việc nhường đường đúng cách vừa tạo lối đi cho xe cứu thương vừa hạn chế nguy cơ xảy ra va chạm với các phương tiện khác.
Không bám theo xe cứu thương để vượt qua dòng phương tiện
Khi các phương tiện phía trước đang nhường đường cho xe cứu thương, khoảng trống hình thành không phải là làn đường dành cho những xe phía sau tranh thủ di chuyển nhanh hơn.
Người tham gia giao thông cần duy trì khoảng cách an toàn và không thực hiện hành vi cản trở hoạt động của xe đang làm nhiệm vụ.
Vì sao cần nhường đường cho xe cứu thương đang làm nhiệm vụ?
Quy định về quyền ưu tiên xe cứu thương không đơn thuần là một quy tắc giao thông. Trong nhiều trường hợp, phương tiện đang vận chuyển hoặc tiếp cận một người cần được cấp cứu kịp thời.
Việc chủ động giảm tốc độ và tạo lối đi giúp xe cứu thương hạn chế thời gian bị cản trở trên đường, qua đó hỗ trợ quá trình tiếp cận cơ sở y tế hoặc địa điểm cấp cứu.
Vì vậy, nhận biết đúng tín hiệu và nhường đường đúng cách là trách nhiệm quan trọng của mỗi người tham gia giao thông.
Căn cứ pháp luật hiện hành về quyền ưu tiên xe cứu thương
Các nội dung về xe cứu thương ưu tiên hiện nay được quy định chủ yếu tại:
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Điều 27 quy định về các loại xe ưu tiên, thứ tự ưu tiên, tín hiệu và quyền của phương tiện khi đang làm nhiệm vụ.
Nghị định số 151/2024/NĐ-CP ngày 15/11/2024 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, trong đó có quản lý, lắp đặt, sử dụng thiết bị phát tín hiệu và tín hiệu của xe ưu tiên.
Theo Nghị định 151/2024/NĐ-CP, tín hiệu của xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu gồm đèn nhấp nháy màu đỏ và còi ưu tiên.
Hiểu đúng về quyền ưu tiên của xe cứu thương
Xe cứu thương thuộc nhóm phương tiện đặc biệt nhưng quyền ưu tiên xe cứu thương không được áp dụng trong mọi trường hợp. Quyền ưu tiên gắn với việc phương tiện đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu và sử dụng tín hiệu ưu tiên theo quy định.
Khi phát hiện xe cứu thương đang phát tín hiệu ưu tiên, người tham gia giao thông cần chủ động giảm tốc độ, tạo lối và không gây cản trở. Một hành động nhường đường đúng lúc có thể góp phần giúp quá trình cấp cứu được thực hiện nhanh chóng và thuận lợi hơn.
An Phú Thành thường xuyên cập nhật kiến thức, quy định pháp luật và thông tin chuyên môn liên quan đến xe cứu thương, giúp khách hàng và đơn vị y tế hiểu rõ hơn về phương tiện chuyên dụng trong quá trình lựa chọn và sử dụng.