Một chiếc xe cứu thương không chỉ cần vận hành ổn định mà còn phải đáp ứng đúng cấu hình, trang thiết bị và yêu cầu sử dụng của dự án xe cứu thương. Vì vậy, trước khi bàn giao xe cứu thương cho bệnh viện, phòng khám hoặc đơn vị vận chuyển cấp cứu, việc kiểm tra cần được thực hiện theo một quy trình rõ ràng. Từ ngoại thất, động cơ, hệ thống còi đèn đến cáng, oxy, điện và thiết bị y tế, mỗi hạng mục đều cần được đối chiếu và vận hành thử trước khi nghiệm thu.
Vậy một quy trình kiểm tra xe cứu thương trước khi bàn giao nên gồm những bước nào?
B1: Kiểm tra ngoại thất và tình trạng tổng thể của xe
Trước tiên, đội ngũ bàn giao cần kiểm tra toàn bộ phần ngoại thất để đảm bảo xe không bị lỗi. Một số hạng mục nên kiểm tra gồm:
- Tình trạng sơn, thân vỏ và các chi tiết ngoại thất.
- Kính chắn gió, kính cửa và gương chiếu hậu.
- Cửa khoang lái và cửa khoang bệnh nhân.
- Bản lề, khóa và cơ cấu đóng mở cửa.
- Lốp xe và tình trạng bánh xe.
- Đèn chiếu sáng bên ngoài.
- Bảng thông tin, logo và nhận diện của đơn vị sử dụng.
- Các chi tiết được lắp thêm theo cấu hình dự án.
B2: Kiểm tra động cơ, khung gầm và khả năng vận hành
Xe cứu thương cần vận hành ổn định trong nhiều điều kiện giao thông, thường xuyên phải di chuyển đường dài. Vậy nên, phần xe nền cần được kiểm tra và chạy thử trước khi bàn giao. Các hạng mục cần kiểm tra có thể bao gồm:
- Khởi động động cơ.
- Tình trạng dầu động cơ và các dung dịch vận hành.
- Hệ thống làm mát.
- Ắc quy và khả năng khởi động.
- Hệ thống phanh.
- Hệ thống lái.
- Hệ thống treo.
- Lốp và áp suất lốp.
- Đèn báo trên bảng điều khiển.
- Điều hòa và hệ thống thông gió.
- Khả năng vận hành khi chạy thử.
Đối với dự án xe cứu thương cải tạo hoặc lắp đặt thêm nhiều thiết bị, việc kiểm tra tải trọng và bố trí thiết bị cũng cần được xem xét phù hợp với cấu hình thực tế của xe.
B3: Kiểm tra còi và đèn ưu tiên
Còi và đèn ưu tiên là những bộ phận đặc trưng của xe cứu thương. Trước khi bàn giao, cần vận hành thử để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và đúng cấu hình đã thống nhất. Có thể kiểm tra theo trình tự:
- Bật hệ thống đèn ưu tiên.
- Kiểm tra khả năng phát sáng của các cụm đèn.
- Kiểm tra còi ưu tiên.
- Kiểm tra công tắc điều khiển.
- Kiểm tra hệ thống dây điện và kết nối.
- Kiểm tra khả năng hoạt động đồng bộ giữa các bộ phận
Lưu ý: Theo Thông tư 27/2017/TT-BYT, xe cứu thương phải có thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên gồm đèn quay hoặc đèn chớp màu đỏ trên nóc xe và còi phát tín hiệu ưu tiên. Xe cũng phải có bảng thông tin về đơn vị sử dụng ở hai bên cửa lái theo yêu cầu của văn bản. Vì vậy, khi bàn giao cần kiểm tra cả tình trạng lắp đặt và giấy phép lắp đặt đèn cho xe ưu tiên liên quan, không chỉ kiểm tra khả năng hoạt động của thiết bị.
B4: Kiểm tra cáng, hệ thống oxy và các vị trí hỗ trợ cấp cứu
Đây là nhóm hạng mục liên quan trực tiếp đến khoang bệnh nhân.
Kiểm tra cáng cứu thương
Cáng cần được kiểm tra cả khả năng vận hành và độ chắc chắn khi cố định trên xe. Các điểm cần kiểm tra:
- Cơ cấu trượt và đưa cáng lên/xuống.
- Bánh xe.
- Dây đai an toàn.
- Khóa và cơ cấu cố định cáng.
- Khả năng di chuyển cáng trong khoang.
- Không gian thao tác xung quanh cáng.
Thông tư 27/2017/TT-BYT quy định cáng chính của xe cứu thương là loại trượt, có dây đai an toàn và bánh xe.
Kiểm tra hệ thống oxy
Hệ thống oxy cũng cần được kiểm tra riêng trước khi nghiệm thu:
- Vị trí bình oxy.
- Giá hoặc cơ cấu giữ bình.
- Van và đường dẫn.
- Đồng hồ đo áp suất.
- Điểm cấp oxy.
- Khả năng kết nối với thiết bị sử dụng oxy.
Thông tư 27/2017/TT-BYT yêu cầu xe có hộc, giá, kệ hoặc tủ chuyên dụng để lắp đặt trang thiết bị y tế kèm hệ thống oxy và các thiết bị khác, đồng thời đảm bảo không gian thuận tiện cho nhân viên y tế khi thao tác và vệ sinh.
B5: Kiểm tra hệ thống điện 12V/220V và các thiết bị điện
Xe cứu thương hiện đại thường sử dụng nhiều thiết bị cần nguồn điện. Vì vậy, hệ thống điện cần được kiểm tra trước khi bàn giao để hạn chế tình trạng quá tải, mất nguồn hoặc thiết bị không hoạt động khi đưa vào sử dụng.
Ổ cắm điện 12V là một trong những hạng mục được quy định trong Thông tư 27/2017/TT-BYT đối với xe cứu thương. Với nguồn 12V, cần kiểm tra:
- Ổ cắm 12V.
- Công tắc và cầu chì.
- Ắc quy.
- Các điểm cấp nguồn.
- Dây dẫn và đầu nối.
Nếu dự án có trang bị inverter hoặc hệ thống chuyển đổi điện 220V, cần kiểm tra thêm:
- Khả năng bật/tắt hệ thống.
- Điện áp đầu ra.
- Ổ cắm 220V.
- Thiết bị bảo vệ.
- Khả năng cấp nguồn cho các thiết bị theo cấu hình.
- Tình trạng dây dẫn và đầu nối.
Không phải mọi xe cứu thương đều có cấu hình điện 220V giống nhau. Vì vậy, cần đối chiếu kỹ trước khi đưa vào sử dụng.
B6: Kiểm tra thiết bị y tế
Sau khi kiểm tra hệ thống điện và oxy, cần kiểm tra toàn bộ thiết bị y tế được bàn giao kèm xe.
Danh mục thiết bị cần kiểm tra phụ thuộc vào cấu hình, mục đích sử dụng và yêu cầu chuyên môn của từng dự án:
- Tên thiết bị.
- Số lượng.
- Model hoặc mã sản phẩm nếu có.
- Tình trạng thiết bị.
- Phụ kiện đi kèm.
- Nguồn điện sử dụng.
- Vị trí lắp đặt hoặc lưu trữ.
- Khả năng vận hành.
- Hướng dẫn sử dụng.
Bên cạnh việc “đủ thiết bị”, cách bố trí cũng rất quan trọng. Các thiết bị cần được đặt ở vị trí dễ tiếp cận, có cơ cấu cố định phù hợp và không cản trở thao tác của nhân viên y tế. Đây cũng là một trong những nguyên tắc được nhấn mạnh trong các tiêu chuẩn xe cứu thương quốc tế: thiết bị và hệ thống cố định phải được thiết kế để hạn chế dịch chuyển, đồng thời đảm bảo an toàn cho người bệnh và ekip trong quá trình vận chuyển.
B7: Kiểm tra hồ sơ, nghiệm thu và hướng dẫn sử dụng
Đây là bước cuối cùng trước khi hoàn tất bàn giao xe cứu thương. Hai bên cần đối chiếu các hồ sơ và tài liệu liên quan,như:
- Hồ sơ phương tiện.
- Danh sách thiết bị.
- Tài liệu hướng dẫn sử dụng.
- Phiếu bảo hành.
- Biên bản kiểm tra và nghiệm thu.
- Các giấy tờ theo thỏa thuận của dự án.
Sau đó, đơn vị bàn giao hướng dẫn khách hàng cách vận hành những hệ thống chính như cáng, oxy, còi đèn, nguồn điện và thiết bị y tế. Việc hướng dẫn trực tiếp giúp người tiếp nhận hiểu rõ cách sử dụng và bảo quản xe sau khi đưa vào vận hành.
Kết luận
Bàn giao xe cứu thương không nên được xem đơn thuần là bước giao phương tiện cho khách hàng. Đây là quá trình kiểm tra tổng thể từ xe nền, khoang bệnh nhân, hệ thống điện, oxy, thiết bị y tế cho đến hồ sơ và hướng dẫn vận hành.
Đặc biệt với các dự án xe cứu thương có cấu hình tùy chỉnh, checklist nghiệm thu nên được xây dựng ngay từ đầu dự án và đối chiếu với cấu hình đã thống nhất. Cách làm này giúp giảm sai sót, đảm bảo các hạng mục được kiểm tra đầy đủ và giúp đơn vị tiếp nhận có thể đưa xe vào vận hành thuận lợi sau khi bàn giao.
Một quy trình kiểm tra xe cứu thương bài bản không chỉ giúp hoàn tất nghiệm thu mà còn là bước quan trọng để đảm bảo chiếc xe sẵn sàng phục vụ công tác vận chuyển và cấp cứu người bệnh.